Matura 2013 i 2015

Co się zadzieje na maturze w 2013 r. dokładnie wiadomo . Każdy absolwent szkoły ponadgimnazjalnej, który podejmie decyzję o przystąpieniu  do matury, będzie musiał zgłosić się na egzamin z języka polskiego, języka obcego i matematyki na wybranym przez siebie poziomie. Warto podkreślić, że poziom określa zawsze uczeń, ta decyzja jest poza nauczycielem , który  – oczywiście  – może doradzać, przytaczać argumenty „za” i „przeciw”, ale nie może manipulować wyborem młodego człowieka. Konsekwencje suwerennej decyzji poniesie uczeń . Należy zaakceptować fakt, że uczeń szkoły ponadgimnazjalnej jest dorosłym człowiekiem, odpowiedzialnym m.in. za swój sukces edukacyjny lub edukacyjną porażkę.

Matura 2013 – język polski

Wątpliwości w tegorocznej maturze budzi formuła egzaminu z języka polskiego na poziomie podstawowym, bowiem może (ale nie musi!) pojawić się temat w związku z  tekstem literackim, niewskazanym w aneksie do informatora z 2010 r., ale – uwaga ! – obecnym w podstawie programowej języka polskiego (odsyłam do Rozporządzenia MEN z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego). W tym miejscu uspakajam emocje nauczycieli oraz uczniów i ich rodziców. Absolutnie, wbrew obiegowej informacji o charakterze plotki, która – jak to bywa –zaczęła żyć własnym życiem, nie wprowadza się na egzamin tekstów pominiętych w kanonie lektur. 

Matura 2015

Poważniejsze zmiany zajdą w egzaminie maturalnym w 2015 roku. Będą one dotyczyły czterech zakresów: struktury egzaminu, warunków i sposobu jego przeprowadzenia, rodzaju stosowanych zadań egzaminacyjnych i sposobu oceniania odpowiedzi w zadaniach otwartych.

 

Zakresy podstawowe i rozszerzone

 

Absolwenci szkół ponadgimnazjalnych staną przed koniecznością przystąpienia do egzaminów z trzech przedmiotów obowiązkowych (język polski, matematyka, język obcy nowożytny oraz ewentualnie język mniejszości narodowych) na jednym poziomie – podstawowym. Ponadto będą zobowiązani do przystąpienia do egzaminu (jednego obowiązkowo!) lub egzaminów dodatkowych (do kolejnych pięciu!) z 17 proponowanych przez MEN (lista przedmiotów dodatkowych obejmuje wszystkie ujęte w podstawie programowej na IV etapie edukacyjnym w zakresie rozszerzonym, czyli wszystkie obowiązujące do tej pory, ale bez historii tańca ). Tym razem uczniowie będą zdawali egzamin wyłącznie na poziomie rozszerzonym .

To, co niezwykle ważne i nieco kontrowersyjne dla środowiska nauczycielskiego, to możliwość wyboru przedmiotów dodatkowych, których uczeń nie uczył się na poziomie rozszerzonym . W tym momencie jeszcze raz muszę powtórzyć: to uczeń bierze odpowiedzialność za wyniki egzaminu. Jeżeli w szkole realizował podstawę programową na poziomie rozszerzonym – przykładowo z języka polskiego i historii, ograniczając edukację z fizyki, chemii, geografii na rzecz przyrody, to może zadeklarować przystąpienie do egzaminu np. z chemii. Nawet jeśli nauczyciel przedmiotu ma wątpliwości, czy uczeń sam zdoła opanować wymagania podstawy programowej z poziomu rozszerzonego, oprócz przeprowadzenia rozmowy uświadamiającej zagrożenia nie powinien wywierać żadnej presji na ucznia w związku z podjętą decyzją.

Zmiana formuły matury z języka polskiego

 

Zmieni się – zgodnie z oczekiwaniami i zapowiedziami – formuła powszechnie krytykowanego egzaminu ustnego z języka polskiego (również z języka mniejszości narodowej i mniejszości etnicznej). Dotychczasową prezentację zastąpi egzamin, który będzie sprawdzał umiejętność tworzenia wypowiedzi na określony temat, inspirowany tekstem kultury (obrazem, wierszem, fragmentem dzieła literackiego, tekstem o języku). Wylosowane zadanie będzie się składało z tekstu kultury oraz odnoszącego się do niego polecenia. Zdający będzie miał 15 minut na przygotowanie się do dwuczęściowej wypowiedzi: w części pierwszej o charakterze monologu będzie przez ok. 10 minut mówił na zadany temat, a w części drugiej trwającej ok. 5. minut podejmie rozmowę z członkami zespołu egzaminatorów. Z pewnością poloniści czują niepokój przed zmianą, ale wierząc ministerialnym zapowiedziom, w informatorze, który pojawi się w sierpniu bieżącego roku, pojawią się liczne przykłady zadań i pytań , ponadto ruszy wsparcie w postaci szkoleń dla egzaminatorów i nauczycieli, a także uaktywnią się wydawnictwa.

Ocenianie holistyczne – czym jest w praktyce?

 

Wypowiedzi uczniów zarówno w części pisemnej, jak i ustnej będą oceniane według kryteriów holistycznych, czyli zostanie uwzględniony tok rozumowania ucznia, umiejętność wyrażania opinii i sądów na podstawie przesłanek wynikających z tekstu kultury . Do lamusa przejdą klucze odpowiedzi na rzecz bardziej elastycznego, zindywidualizowanego oceniania wiedzy i umiejętności absolwentów szkół ponadgimnazjalnych.

Próg zdawalności

Egzamin maturalny zostanie uznany za zdany, jeżeli uczeń uzyska co najmniej 30% punktów z możliwych do osiągnięcia z każdego przedmiotu obowiązkowego w części pisemnej i ustnej oraz przystąpi do co najmniej jednego przedmiotu dodatkowego, dla którego nie określa się progu zdawalności. 

 

Jak nauczyciel może pomóc uczniom?

 

Podstawy programowe z poszczególnych przedmiotów są napisane językiem efektów, mówią wprost o rezultatach kształcenia. Nauczyciel musi jednak sam znaleźć sposoby pracy z młodzieżą . Punktem wyjścia musi być uświadomienie sobie głównych czynników wpływających na sukces edukacyjny ucznia, w tym roli diagnozy wstępnej. Na pewno musi wzrosnąć świadomość potrzeby monitorowania realizacji podstawy programowej (nie: programu nauczania!) i wykorzystania narzędzi diagnozy edukacyjnej, za sprawą których można określić mocne i słabe strony uczniów, w konsekwencji – proponować rozwiązania w procesie kształcenia, ukierunkowane na sukces szkoły i młodego człowieka.

Reklamy